از دست دادن شغل علاوه بر فشار معیشتی، دو پرسش حقوقی فوری می‌سازد: آیا این اخراج قانونی بوده است و حقوق‌های پایان کار — از جمله سنوات — چگونه تسویه می‌شود؟ پاسخ هر دو پرسش در قانون کار روشن شده است.
اخراج کارگر به چه معناست؟
«اخراج» در قانون کار معنای خاصی دارد: خاتمه قرارداد از سوی کارفرما به دلیل قصور کارگر در انجام وظایف یا نقض آیین‌نامه انضباطی، آن هم پس از تذکرات کتبی — طبق ماده ۲۷ قانون کار. در کنار آن، قرارداد در حالت‌های دیگری (مانند انقضای مدت یا توافق طرفین) به پایان می‌رسد که هر یک آثار و حقوق خود را دارد؛ پس نخستین گام، تشخیص نوع خاتمه است.
حق سنوات چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟
ماده ۲۴ قانون کار برای کارگری که قراردادش به هر علتی پایان می‌یابد، مزایای پایان کار تعیین کرده است: به ازای هر سال سابقه، معادل یک ماه آخرین مزد. سنوات پرداخت‌نشده یکی از رایج‌ترین موضوعات مطالبه کارگران در مراجع رسیدگی است.
اخراج در چه شرایطی قابل اعتراض است؟
اگر کارگر اخراج را ناروا بداند، می‌تواند موضوع را به مراجع حل اختلاف طرح کند؛ فصل نهم قانون کار مراجع رسیدگی به اختلافات کار (هیأت‌های تشخیص و هیأت‌های حل اختلاف) را تعیین کرده است. طرح دعوا و پیگیری آن قواعد و مهلت‌های خود را دارد و بررسی دقیق وضعیت پرونده پیش از اقدام، از تلف‌شدن حق به‌خاطر اشتباه در مسیر یا مهلت جلوگیری می‌کند.
کارفرما هنگام خاتمه قرارداد چه تکالیفی دارد؟
تسویه مزد و مزایای پایان کار، بازنشاندن وضعیت بیمه کارگر به حالت قبل و رعایت تشریفات قانونی از تکالیف کارفرماست؛ همان‌طور که بیمه‌کردن کارگران واحد خود وظیفه قانونی کارفرماست (ماده ۱۴۸ قانون کار). ساماندهی همین تکالیف در کارگاه، بخش زیادی از اختلاف‌های بعدی را پیشگیری می‌کند.
برای بررسی اختلاف کاری و مسیر اعتراض، خدمات کارگران و خدمات لایحه و پیگیری پرونده مجموعه در دسترس شماست؛ یا مستقیم درخواست مشاوره ثبت کنید.
