پرسش کارگر: «سلام. کارگری هستم که به‌صورت ۱۵ روز کار روی شناور و ۱۵ روز استراحت (آف) با کارفرما همکاری دارم. درخصوص نحوه پرداخت اضافه‌کاری، شب‌کاری و جمعه‌کاری با کارفرما اختلاف دارم. لطفاً راهنمایی کنید.»
پاسخ حقوقی: عنوان به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست
در کار روی شناور، صرف عنوان «۱۵ روز کار و ۱۵ روز آف» به‌تنهایی تعیین‌کننده ساعات کار نیست؛ بلکه باید شرایط واقعی کار و میزان در اختیار بودن کارگر برای کارفرما بررسی شود.
چنانچه کارگر در طول ۱۵ روز حضور روی شناور، به‌صورت آنکال و آماده‌به‌کار بوده و در تمام اوقات شبانه‌روز مکلف به پاسخگویی و انجام کار ارجاعی کارفرما باشد، مدت زمانی که عملاً در اختیار کارفرما قرار دارد، حسب شرایط کار می‌تواند جزء ساعات کار محسوب شود.
قواعد محاسبه
- ساعات کار عادی: ساعات کار عادی باید با رعایت ماده ۵۱ قانون کار محاسبه شود.
- اضافه‌کاری: ساعات مازاد، در صورت تحقق شرایط قانونی، مشمول فوق‌العاده اضافه‌کاری موضوع ماده ۵۹ است؛ ارجاع کار اضافی با رعایت شرایط قانونی و موافقت کارگر بوده و برای هر ساعت، ۴۰٪ اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی پرداخت می‌شود.
- شب‌کاری: در صورت تحقق شرایط ماده ۵۸ قانون کار، برای هر ساعت کار در شب ۳۵٪ اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی تعلق می‌گیرد.
- جمعه‌کاری: چنانچه کارگر در روز جمعه به کار اشتغال داشته و جمعه به‌عنوان تعطیل هفتگی وی باشد، موضوع ماده ۶۲ قانون کار و فوق‌العاده مربوط باید مورد محاسبه قرار گیرد.
نکته مهم
درباره کار روی شناور، تشخیص اینکه تمام مدت حضور، ساعات کار محسوب می‌شود یا بخشی از آن زمان استراحت واقعی است، به نوع قرارداد، برنامه کاری، دستورالعمل شیفت، نحوه آماده‌باش، امکان ترک محل، میزان اختیار کارگر و رویه واقعی کارگاه بستگی دارد.
مستند مهم: بخشنامه شماره ۱۴۲۴۳۸ مورخ ۱۳۹۳/۷/۲۸ اداره کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخصوص نحوه محاسبه ساعات کار کارکنان شاغل در شناورها و وضعیت آماده‌به‌کاری قابل توجه است.
در اختلافات مربوط به کار دریایی، صرف عنوان «۱۵ روز کار و ۱۵ روز آف» نمی‌تواند موجب نادیده گرفتن ساعات واقعی کار و آماده‌به‌کاری کارگر شود. مسیر تنظیم لایحه و پیگیری این اختلافات در صفحه لایحه و پیگیری پرونده شرح داده شده است.
منبع این مطلب: کانال بله «روابط کار و منابع انسانی با محمدرضا نیک‌بخت» — nikbakhtlaborlaw.
